Senegal w pigułce

INFORMACJE RZĄDOWE O SENEGALU. Sprawdź na stronie polskiego MSZ – informacje konsularne oraz na stronie Ambasady RP w Dakarze – kliknij tutaj.

Strony turystyczne o SENEGALU ----> VISITEZ LE SENEGAL lub  francuzkojęzyczna WWW.AU-SENEGAL.COM 

GEOGRAFIA. Krajobraz Senegalu to głównie równiny na północy oraz pagórki na południowym wschodzie. Najwyższe wzniesienie kraju to zaledwie 581m n.p.m. przy granicy z Gwineą. Charakterystycznym elementem kraju są Baobaby uważane za pomniki narodowe. Południowe tereny kraju pokryte są wilgotnymi lasami równikowymi. Senegal posiada 6 narodowych parków oraz kilka rezerwatów przyrody, jest destynacją idealną dla poszukujących słońca przez cały rok.

POŁOŻENIE. Republika Senegalu leży w zachodniej Afryce nad Oceanem Atlantyckim. Jego powierzchnia wynosi niecałe 197 tys. km² (Polski ok. 312 tys. km²). Na północy płynie rzeka Senegal od której wzięła się nazwa państwa. Jest to naturalna granica z Mauretanią. Jednocześnie stanowi także swoistą granicę między prawdziwą, tzw. ”Czarną Afryką” a Afryką Północną. Od wschodu Senegal graniczy z Mali a od południa z Gwineą i Gwineą Bissau. Ponadto z trzech stron otacza Gambię, która stanowi wewnątrz jego terytorium, anglojęzyczną enklawę. Wybrzeże Senegalu posiada 500km przepięknych piaszczystych plaż otoczonych palmami nad ciepłym oceanem. Stolicą kraju jest blisko 3 milionowy Dakar.

LUDZIE. To kraj zamieszkany przez serdecznych i gościnnych ludzi, piękne kobiety, wysportowanych mężczyzn i radosne dzieci. Wybierając wyprawę do Senegalu, możemy również skorzystać z takich wygód jak: wysokiej klasy hotele ze Spa, prywatnymi plażami i basenami. Senegal kojarzy się przede wszystkim z popularnym rajdem Paryż – Dakar oraz z niezwykłymi Baobabami, uważanymi za pomniki narodowe. Najpopularniejszymi kierunkami wycieczek jest  dość nowoczesna stolica kraju – Dakar i region Małego Wybrzeża (La Petite Cote na południe od stolicy). To turystyczny rejon Mbour z miejscowościami Saly czy Somone. Jest tu pełno nowoczesnych wielogwiazdkowych hoteli, prywatnych rezydencj i willi do wynajęcia. Miejsca te oferują wiele nadmorskich atrakcji i udogodnień dla turystów szukających wygodu i luksusu. Bogactwo i luksus miesza się z ubóstwem. Trudna kolonialna przeszłość, handel niewolnikami ani obecna bieda i bezrobocie nie przyćmiły jednak pogodnego oblicza Senegalu. Wybierzmy się więc do krainy o tysiącu obliczy, by odkryć jej wszelkie uroki.

KIEDY JECHAĆ. Cały rok jest dobry na wyprawę lecz czym innym się charakteryzuje. To kraj, w którym wakacje można spędzić o każdej porze roku, choć turyści najchętniej przyjeżdżają w okresie pomiędzy październikiem, kiedy kończy się pora deszczowa, a kwietniem. Wtedy jest największy ruch i najwyższe ceny.

W południowej części Senegalu panuje klimat podrównikowy wilgotny. Średnia suma opadów atmosferycznych w ciągu roku wynosi 1500 mm, a pora deszczowa trwa od lipca do października. Ku północy klimat przechodzi stopniowo w podrównikowy, suchy. Średnie, roczne temperatury od 25 °C na wybrzeżu do 30 °C na granicy z Mali choć przez cały rok w Senegalu utrzymuje się wysoka temperatura – powyżej lub poniżej 30 °C i jest dużo słońca (także w okresie deszczowym).

lipiec – październik trwa pora deszczowa. Jest wilgotno, czasem spadnie deszcz, po którym wyjdzie ponownie gorące słońce, pojawiają się komary. W tym czasie rozkwita bujnie zieleń i deszcz spłukuje kurz, pory suchej, z drzew. Pojawiają się także fotogeniczne obłoki na niebie i kolorowo szaro-granatowo-białe chmury deszczowe. Regiony przy deltach rzek np. Delta Saloum czy Casamance wyglądają szczególnie pięknie z uwagi na mocne, nasycone kolory przyrody i odrodzenie życia. To czas gdy jest gorąco, temperatury sięgają często powyżej 30oC.

październik – grudzień to wysoki sezon turystyczny, wyższe ceny i więcej turystów zwłaszcza przed Świętami Bożego Narodzenia i na Sylwestra. Październik na wybrzeżu to jeden z najcieplejszych miesięcy (średnia temp. często powyżej 30oC).

styczeń – czerwiec  to czas, gdy kończy się powoli wysoki sezon, choć z początkiem roku nadal jest sporo zwiedzających. Nie ma deszczu, jest świetna aura, chłodniej rano i wieczorem. Przewiewnie nad Atlantykiem. W ciągu dnia niezmiennie piękne słońce. Bardziej gorąco jest w głąb lądu. Mocna, soczysta zieleń tuż po zakończeniu deszczy w październiku, wysusza się w kolejnych miesiacach. Od kwietnia przyroda już jest mocno wysuszona, liście drzew pokryte pyłem. Kwitnie jednak wtedy wiele krzaków a  resorty nadmorskie mienią się ich czerwono-różowo-żółtymi barwami. Drzewa Mango obwieszone są owocami. Zaczyna się raj dla ich koneserów. Najchłodniejszym miesiącem jest styczeń (średnia temperatura tego miesiąca wynosi 21-24oC), zaś najcieplejsze to: czerwiec (w środkowej części kraju), maj, październik (na wybrzeżu) kiedy średnia, miesięczna przekracza często 30oC.

BEZ WIZY. Z dniem 5 sierpnia 2015 r. zniesieno obowiązek wizowy dla obywateli RP udających się do Senegalu na pobyty turystyczne do 90 dni. 

ZAKUPY. Boubou (stroje tradycyjne), przedmioty z drewna lub ze skóry, naszyjniki z muszli, kolczyki z kamieni, biżuteria złota i srebrna, tkaniny, bębenki i bębny djembe czy barwne wyroby z wikliny. Targowanie się obowiązuje także na targu, u ulicznych handlarzy, czasami także w hotelu niższej kategorii. Piękne są szklane wyroby, a także rzeźby z drewna tropikalnego. Na turystów czekają również kolorowe maski plemienne, czy też koraliki noszone przez tutejsze kobiety w talii – tzw. Bin-Bin. Niezwykle popularne są statuetki ukazujące parę kochanków w przeróżnych pozycjach.

ZDROWIE. Obowiązkowe szczepienie przeciwko żółtej febrze. Po wylądowaniu w Dakarze służby graniczne mogą sprawdzać żółtą książeczkę szczepień(!). Szczepienia zalecane przeciwko zapaleniu wątroby typu A, polio i profilaktykę przeciw malarii. Należy przestrzegać ogólnych zasad higieny tropikalnej: unikać picia nieprzegotowanej wody i jedzenia owoców ze skórką i surowych sałatek, często myć ręce oraz nie dotykać zwierząt.

OPIEKA LEKARSKA. Senegal ma dość dobrze rozwiniętą sieć prywatnej opieki medycznej. Konsultacja lekarska kosztuje ok. 25 EUR. Doba w szpitalu to wydatek min. 50 EUR (do kwoty tej doliczone zostaną dodatkowo koszty badań, lekarstw i ewentualnych zabiegów). Tańszą poradę medyczną można uzyskać w przychodniach państwowych lub prowadzonych przez siostry zakonne. W stolicy czynnych jest kilka prywatnych szpitali o dość wysokiej jakości usług. Apteki są bardzo dobrze zaopatrzone, głównie w lekarstwa francuskie i są na każdym rogu, podobnie jak sklepy z modą Couture. Zalecamy wykupienie odpowiednich polis ubezpieczeniowych.

BEZPIECZEŃSTWO. W Senegalu jest zagrożenie przestępczością rabunkową, jak w każdym kraju za granicą, należy przechowywać gotówkę w miejscach do tego przygotowanych, w korkach zamykać okna i drzwi samochodu czy nie chodzić po zmroku w pewnych dzielnicach. Należy unikać ostentacyjnych oznak bogactwa na ulicach. Senegalki zakładają na siebie złotą biżuterie jedynie na szczególne okazje jak śluby czy festiwale.

ELEKTRYCZNOŚĆ. W gniazdkach jest 230 V / 50 Hz.

PRZELOT. Do Senegalu dotrzeć można samolotem z największych miast Europy, Ameryki, Azji i Afryki. Lot z Europy trwa ok. 7 godzin, a z Nowego Jorku ok. 9 godzin. Międzynarodowe lotnisko znajduje się 17 km od stolicy Senegalu, Dakaru. Z Gambii dojechać można autobusem i mini-busem.

NOCLEGI. Baza hotelowa i turystyczna jest na dobrym poziomie. Senegal oferuje noclegi na każdą kieszeń choć ceny tu są dużo wyższe niż np. w Azji. Hotele i SPA w części nadmorskiej (Małe Wybrzeże na południe od Dakaru) ustalają 4 sezony: Niski (koniec III – połowa X), Średni (XI- 17 XII grudzień i 4-14 I), Wysoki (XII przed świętami, pewne daty między I – III i X – XI), Szczyt (święta i Sylwester 26 XII – 3 I); hotele lokale trzymają zbliżone ceny przez cały rok. Zakwaterowaniem turusty mogą być więc luksusowe SPA w resortach nadmorskich Małego Wybrzeża, schludne i czyste hotele niższej kategorii 3*** czy hotele lokalne z klimatyzacją lub wiatrakiem. Orientacyjne ceny noclegów w pokoju 2os: doba w lokalnym zadbanym hotelu z wiatrakiem/AC – ok. 30 Euro, w hotelu 3*** ok 60 Euro, hotele 4**** ok. 90 Euro, hotele 5***** ok 170-280 Euro wg Trip Advisor.

TURYŚCI. Głównie z Francji, Belgi, Ameryki, Włoch, Hiszpani i krajów sąsiadujących. Najpopularniejszymi kierunkami wycieczek do Senegalu jest południowe wybrzeże czyli region z plażami i luksusowymi kurortami (La Petite Cote czyli tzw. Małe Wybrzeże) np.  turystyczna miejscowość Saly pełna nowoczesnych hoteli z ofertą SPA, restauracji oraz wielu atrakcji sportowych i udogodnień dla turystów.

TRANSPORT LOKALNY. Najważniejsze drogi krajowe są w dość dobrym stanie i można się po nich swobodnie poruszać. Podczas pory deszczowej (lipiec-październik) należy unikać podróży na południe kraju, ponieważ część dróg jest wówczas nieprzejezdna. Ze względu na możliwość wystąpienia okresowych rozruchów w południowej prowincji Casamance, przed wyprawą, zawsze zapoznajemy się z aktualną sytuacją tego regionu. Czynne jest połączenie lotnicze między Dakarem a Cap Skirring (Casamance). Dwa razy w tygodniu pływa prom z Dakaru do Ziguinchor w Casamance.

W stolicy najpopularniejszym środkiem transportu są taksówki. Cenę za dojazd należy ustalić jeszcze przed wejściem do taksówki, a o jej wysokość należy oczywiście negocjować.

PRAWO JAZDY. Kierowcy muszą posiadać międzynarodowe prawo jazdy, „zieloną kartę”, przepustkę graniczną dla samochodu i kartę rejestracyjną. Jeżeli wykupimy ubezpieczenie w Polsce, musimy sprawdzić, czy będzie ono honorowane na senegalskich drogach. Wiele francuskich firm ubezpieczeniowych ma swoje przedstawicielstwa w Senegalu, w których można na miejscu kupić polisę. W razie awarii auta nie powinno być problemów z jego naprawą, jednak jakość usług zależeć będzie od klasy wybranego warsztatu. W Senegalu nie ma benzyny bezołowiowej.

KARTY PŁATNICZE. W Dakarze i większych miastach honorowane są popularne karty bankowe, jak VISA, MasterCard (w automatach banków SGBS i BICIS). W bankach tych można również wymieniać czeki podróżne. Kartami można płacić w większych hotelach, biurach podróży, wypożyczalniach samochodów, w niektórych sklepach i restauracjach. Przy pobieraniu prowizji przez banki obowiązują ogólne zasady korzystania z kart kredytowych. Ze względu na niewystarczającą liczbę bankomatów, nieprzydatność czeków podróżnych podczas świąt i zagrożenie kradzieżą zaleca się wwożenie i przechowywanie środków finansowych w różnej postaci (karty kredytowe, czeki podróżne). Kartami możemy płacić w większych hotelach, biurach podróży, wypożyczalniach samochodów i niektórych sklepach. W mniejszych miejscowościach jest niewiele bankomatów, dlatego zalecamy posiadanie gotówki.

INTERNET. Jest i działa dobrze. Bez problemu można kupić kartę telefoniczną z doładowaniem internetu lub modem (np. firma Orange czy Tigo).

UBEZPIECZENIE. Zalecamy wykupienie kompleksowego ubezpieczenia podróżnego, w tym od następstw nieszczęśliwych wypadków, pokrywającego koszty leczenia, hospitalizacji i ewentualnego transportu medycznego do kraju.

JĘZYK. W codziennych rozmowach dominują języki afrykańskie – główne odmiany to: wolof, gula, serer, diola i mandingo. Bez problemu można się jednak porozumieć po francusku – to język urzędowy. Pozostałość kolonialnej przeszłości, która zostawiła swój ślad także w kuchni, czy zamiłowaniu do mody.

RELIGIA. Dominuje Islam. Chrzescijanie stanowią niski procent. Wyznawcy obu religi żyją w zgodzie. Tutejsza odmiana Islamu ma łagodną formę, bez porównania do restrykcjyjnych krajów arabskich. W miejscowościach nadmorskich nie widać meczetów i Muezini nie budzą swymi modłami przed świtem. Na ulicach dużych miast dominują stroje afrykańskie lub europejskie – francuska moda i wszech dominujące sklepiki krawieckie Couture. Kobiety Dakaru noszą obcisłe dżinsy i seksowne topy. Wieś jest bardziej konserwatywna i tu należy mieć dłuższe stroje.

Należy pamiętać o obowiązujących muzułmańskich normach religijnych i obyczajowych (np. odpowiednie zachowanie i ubiór w miejscach publicznych) oraz przestrzeganiu podstawowych zasad (wchodzenie do meczetów bez obuwia, kobiety w nakryciu głowy i w strojach z zakrytym dekoltem, najlepiej sięgających do kostek i w stonowanych, ciemnych kolorach). Należy zrezygnować ze zwiedzania meczetów w piątki, szczególnie podczas modlitw. W okresie ramadanu w ciągu całego dnia (od wschodu do zachodu słońca) niewskazane jest spożywanie jedzenia i napojów w miejscach publicznych, palenie tytoniu, hałaśliwe zachowanie. Utrzymywanie stosunków z młodocianymi do 16 roku życia zagrożone surowymi karami.

PRZEPISY PRAWNE. Senegal jest republiką z prezydentem i zgromadzeniem narodowym. Za handel narkotykami grozi kara od 5 do 10 lat pozbawienia wolności, za posiadanie i kupno do użytku własnego – od 2 miesięcy do 1 roku. Prowadzenie samochodu pod wpływem narkotyków zagrożone jest karą od roku do trzech lat więzienia i grzywną od 500 tys. do 5 mln XOF. Akty pedofilskie zagrożone są karą do 10 lat więzienia (gdy poszkodowanym jest dziecko poniżej 13 roku życia, grozi kara nawet do 21 lat pozbawienia wolności). Zakłócanie porządku publicznego w stanie nietrzeźwym jest wykroczeniem; przepis ten jest surowo egzekwowany, także w stosunku do cudzoziemców. Homoseksualizm jest nielegalny. Akty seksualne między osobami tej samej płci są zagrożone karą pozbawienia wolności.

GOSPODARKA. Około 70% zatrudnionych pracuje w rolnictwie, a najbardziej dochodowymi uprawami są trzcina cukrowa, bawełna, ryż i warzywa, które powoli wypierają, często do tej pory uprawiane, orzeszki ziemne. W rolnictwie dosyć dużą rolę odgrywa hodowla bydła oraz rybołówstwo i rybactwo. W wytwarzaniu PKB największe znaczenie mają usługi (60% ogółu PKB), a zwłaszcza handel. W handlu międzynarodowym, wśród towarów eksportowych Senegalu najważniejszymi są: orzeszki ziemne, fosforyty oraz ryby. Natomiast w największych ilościach, sprowadza się do tego kraju: ropę naftową, żywność, maszyny, urządzenia, środki transportu. Spośród państw biorących udział w wymianie towarowej z Senegalem, najważniejszymi partnerami handlowymi są: Francja, Stany Zjednoczone, Wybrzeże Kości Słoniowej, Mali. Kraj jest dosyć zasobny w surowce mineralne. Na jego obszarze wydobywa się fosforyty, złoto, sól kamienną. Oprócz tego istnieją tu udokumentowane złoża rud żelaza, ropy naftowej oraz gazu ziemnego.

HISTORIA W PIGUŁCE. Senegal był zamieszkany już w paleolicie i neolicie co stwierdzono po odkryciach domowych narzędzi lub kamiennych kręgów. W rejonie deltowego ujścia rzek Sine i Saloum odkryto wyroby z miedzi i żelaza.

  • w XI wieku – Senegal uległ islamizacji
  • od XVII wieku – stopniowy podbój przez Francuzów
  • do 1958 – kolonia francuska
  • 1959-1960 – wraz z Mali stanowi Federację Mali, wchodzącą w skład Wspólnoty Francuskiej
  • 1960 – uzyskanie niepodległości, prezydentem zostaje Leopold Senghor – poeta, który głosił dumę ze swojej poniżanej przez człowieka z Europy rasy, pochwałę dorobku jaki wnieśli ludzie czarnej rasy do kultury światowej
  • 1982-1989 – wraz z Gambią tworzy konfederację zwaną Senegambią
  • 1982-2004 – konflikt w regionie Casamance

RELACJE Z FRANCJĄ. Francja wkroczyła na arenę wielkich imperiów kolonialnych na początku XVII wieku. Od tego czasu zdobywała posiadłości kolonialne w różnych częściach świata, stając się drugim (po Wielkiej Brytanii) państwem – kolonizatorem. W Senegalu, Francuzi od 1624 zakładali wzdłuż wybrzeża swoje posterunki handlowe. W 1664 powołano Francuską Kompanię Wschodnioindyjską, która miała konkurować w handlu ze wschodem. Dzisiaj, byłe kolonie nadal są ważnymi partnerami handlowymi Francji, co widać po zaopatrzeniu większych sklepów: dominują importowane produkty spożywcze i domowego użytku. Senegal odwiedza również mnóstwo turystów z krajów francuskojęzycznych.

PLACÓWKI DYPLOMATYCZNE.

Ambasada Republiki Senegalu w Polsce, ul. Biedronki 63, 02-949 Warszawa.

Ambasada RP w Dakarze, Route des Almadies. Les Jardins des Almadies,       

(en face King Fahd Palace), App. 4/A. B.P. 14419, Dakar Peytavin Dakar, Senegal

Telefon: +221 33 859 57 70 / Faks: +221 33 865 14 87

SENEGALCZYCY. To ludzie bardzo wrażliwi na kurtuazję i uprzejmość stąd należy przestrzegać paru zasad by zachować o sobie dobre mniemanie:

  • zawsze pozdrawiaj lub odpowiadaj na pozdrowienie pytając jak im mija dzień. Najczęściej wystarczy powiedzieć ‘Ca va’ ‚ (sawa) i odpowiedzieć ‘Ca va’ (w porządku).
  • pytaj o ich zgodę przed zrobieniem zdjęcia lub nagrania video. Daj sobie czas aby ich poznać, zrozumieć i nawiązać kontakt.
  • używaj tylko prawej ręki – nigdy nie wyciągaj lewej dłoni na powitanie lub nie podawaj nią niczego drugiej osobie, nie mówiąc o jedzeniu. Lewa ręka używana jest do toalety.
  • nigdy nie mów Senegalczykowi, że kłamie nawet jak wiesz, że kłamie.

KUCHNIA. Senegal leży nad Atlantykiem, dlatego kuchnia obfituje w świeże ryby i owoce morza poławiane na lokalnych wodach i od razu dostarczane na stół po różnorakiej obróbce – grillowaniu, smażeniu, gotowaniu lub wędzeniu. Senegalska kuchnia bogata jest również w mięso, warzywa i owoce. Jest urozmaicona i zachwyca bogactwem smaków Europejczyków. Do charakterystycznych dań kuchni senegalskiej należą m.in.: grillowane krewetki królewskie, miecznik czy kurczak Yassa w sosie cytrynowym, z ryżem, cebulą i lokalnymi przyprawami. Powyższy opis dotyczy oferty kierowanej do zamożnych mieszkańców i turystów. Należy jednak pamiętać o tym, że duża część mieszkańców Senegalu żyje w ubóstwie i ich dieta znacząco różni się od powyższej. Biedniejsi korzystają z licznych barów Dibiterie z jagnięciną lub baraniną opiekaną na ogniu ze smażoną cebulką (ok 10zł) czy ryżem z mięsem lub rybą. Swoją drogą, bardzo smaczne również, lecz nie dla wegetarian.

SPOŁECZEŃSTWO. Jest bardzo młode. Niemal połowa mieszkańców tego kraju (45%) nie osiągnęła jeszcze 15 lat. Wynika to z faktu bardzo wysokiego przyrostu naturalnego – 3,1% rocznie. Średnia długość trwania życia jest tu niewielka; przeciętny obywatel Senegalu płci męskiej żyje 49 lat, zaś płci żeńskiej o dwa lata dłużej. Społeczeństwo Senegalu jest bardzo słabo wykształcone o czym świadczy fakt, że aż 67% jego członków to analfabeci. Młodzi obywatele tego kraju nie podejmują nauki, mimo że na terenie Senegalu istnieją szkoły, także wyższe, a nawet dwa uniwersytety mieszczące się w stołecznym Dakarze.

TERANGA czyli GOŚCINNOŚĆ. W Senegalu czujesz się jak u siebie w domu, tu gości Teranga – słynna lokalna gościnność, znana Polakom również od stuleci. Zostaniesz zaproszony do domu i ugoszczony lokalną potrawą np. kurczakiem, baraniną czy rybą z ryżem i sosem cebulowym. A po jej zakończeniu, poczęstowany zieloną i bardzo słodką herbatą parzoną w określony sposób, jak nakazuje tradycja. Senegalczycy otwierają swe serca i dusze, gdy już Ciebie osobiście lepiej poznają. Mieszkańcy dużych miast trzymają uliczny dystans i rzadko oferują swój uśmiech nieznanym. Zmienia się to, gdy z nimi porozmawiasz i u nich zagościsz. W mniejszych miejscowościach i wsiach jest na odwrót. Tu ciekawość szybko bierze górę.

SZTUKA. Każdy Senegalczyk ma duszę artysty. Nieustannie coś wytwarzają i kreują wszelkie pomysły zrodzone w ich głowach. Wioski artystów (artisanal villages) witają nas w wielu miejscowościach prezentując lokalne wyroby: wiklinowe wielokolorowe kosze, biżuterię, obrazy malowane pod szkłem czy piaskiem, obrazy ze skrzydeł motyli, rzeźby, bębny czy modne stroje na pokazy mody.

PLEMIONA. Prawie 13 milionowy Senegal to głównie plemiona Serer, Wolof, Diola, Mandigo czy Fulan. Dominującą grupą etniczną są Wolofowie (ok. 43% ludności), zamieszkujący głównie środkową część kraju, na północ i na wschód od Dakaru, a także tereny wzdłuż wybrzeży. Środkową część kraju zamieszkują także Sererowie (16%), podczas gdy północny i wschodni Senegal zdominowany jest przez Fulanów (23% populacji całego kraju). Do innych grup etnicznych zaliczają się Tukulerzy na północy, Mandinka przy granicach z Gambią, lud Diola (5%) w regionie Casamance oraz Bassari, Fula i Bedick na wschodzie.

ANIMIZM/MISTYCYZM. Można by rzec, że animizm i mistyczne wierzenia przenikają cały Senegal, w każdej chwili. Okazuje się, że można być jednocześnie muzułmaninem i animistą czy katolikiem i animistą. Afrykański animista wierzy w Boga (wcale nie bogów jak przekonuje europejska antropologia), siły Natury i w duchy przodków. Gris gris: talizman, lekarstwo, psychologiczny anioł stróż… to najczęściej malutka, skórzana torebka z magiczną zawartością. Ma chronić przed ludźmi, którzy nam źle życzą. Zabezpieczają także przed urokami i noszone są albo jako biżuteria, albo schowane pod ubraniem. Biodra, szyja, ramiona, noga… w tych miejscach są przymocowane gris gris. Nie pytajcie co jest w tych torebkach. To tajemnica znachora czy Marabuta: korzeń rośliny, kość, róg, skóra zwierzęcia, fragmenty Koranu! Po gris gris łatwo poznać animistę.

Animizm to też władza duchów. Bywają dobre, złe, złośliwe, zazdrosne i mają etniczny charakter. Sererowie mają swoje duchy Pangol i wierzą w istnienie czarowników zdolnych „zatrzymać” deszcz, co na sawannie grozi katastrofą, jaką jest susza. Dlatego na początku pory deszczowej, zbierają się specjaliści i starają się wykryć winowajcę. Wolofowie mają duchy oceanu Rab i na dłuższy bezdeszczowy okres organizują Bawnane. Są to procesje z tańcami, muzyką i błaganiem duchów, którym daruje się proso i zsiadłe mleko. Rybacy Lebou mają przedmioty „chroniące” przed utonięciem łodzi, jednocześnie zapewniające dobre łowy. W regionie Casamance, na południu kraju, Kankurang chroni nowo obrzezanych chłopców przed złymy intencjami. U Bassari muzyka, taniec, maski i kostiumy są ważnym elementem obrzędów. Maski noszą tancerze po inicjacji. Służą one przypomnieniu istot nadnaturalnych.

Teraz bardziej współcześnie! Każdy wykształcony polityk, by zdobyć miejsce w parlamencie, rządzie i potem utrzymać się na stanowisku zwraca się do Marabuta. Gołym okiem widać jak animizm zawładnął… sportem w Senegalu. Od osiedlowych zespołów piłki nożnej, przez drugą i pierwszą ligę i na narodowej reprezentacji kończąc, wszystkie mają swój sztab zwany: „Commite de khon- komitet na rzecz czarów”. Ta grupa zajmuje się poszukiwaniem i opłacaniem skutecznego Marabuta, który zapewni wygraną… w meczach. Piłkarze grają a Marabut (w swojej wiejskiej chacie, w salonie domu, czy na trybunach stadionu) zwycięża. Senegal czeka cały czas na tego Marabuta, który da mu Puchar Afryki, a może ciut więcej. [źródło: www.afryka.org/afryka/animizm-w-senegalu,news/]

WODA. Woda oznacza życie i Afrykańczycy dobrze o tym wiedzą, cała ich egzystencja opiera się na dostępie do źródeł tego bezcennego płynu. Jest potrzebna do gotowania, prania, mycia czy też podlewania roślin w ogródkach. Kobiety przez cały dzień kursują od studni do swoich domów z wielkimi, plastikowymi pojemnikami na głowach. Przeważnie do dyspozycji wioski jest jedna studnia lub rzeka, jeżeli w porze suchej nie wysycha. Takie miejsce jest zawsze otoczone wielką czcią i ma olbrzymią wartość, to tutaj spotkamy niestrudzone kobiety Afryki czerpiące ze źródła. Dbanie o obecność wody w chatach należy do głównych zadań kobiet, mężczyźni nie pomagają w tej kwestii. Ich rola jest inna.

BAOBAB. Pomnik narodowy Senegalu. Drzewo święte i niezwykłe. Baobab, obok sekwoi, jest jedyną rośliną na Ziemi, która pamięta czasy sprzed wielu tysięcy lat, według niektórych źródeł nawet sprzed 5 tysięcy lat. W Afryce to drzewo ma wyjątkowe znaczenie. Odkryto dla niego wiele zastosowań. Owoc zwany małpim chlebem jest jadalny, można z niego zrobić smaczny sok bogaty w witaminę C, nasiona mogą być prażone, mielone i używane zamiast kawy, otrzymuje się z nich olej i masło, młode liście są jedzone jak szpinak, młode pędy je się jak szparagi, włókno z kory jest używane do wyrobu lin, koszy, ubrań, strun instrumentów muzycznych, kwiaty Baobabu są kwiatami  jednej nocy, zapylają je nietoperze, a z pyłku robi się mocny klej, korę, owoce i liście wykorzystuje się jako lekarstwa: środek przeciw febrze oraz na problemy żołądkowe, zapalenie oczu, nerek, korony drzew są schronieniem dla wielu zwierząt: pawianów, ptaków, owadów. W czasie suszy Baobaby często ratują przed śmiercią słonie, które wyjadają wnętrze ich pni: Baobaby mogą magazynować nawet do kilkudziesięciu tysięcy! litrów wody. Dorastają do 20-25 m wysokości, a średnica pnia wynosi od 10 do 20 m.